Darowizna – na czym polega?

Darowizna – na czym polega?

Zgodnie z aktualnie obowiązującym Kodeksem Cywilnym darczyńca na podstawie pisemnej umowy zobowiązuje sie do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darczyńcami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne (czyli różne spółki, przedsiębiorstwa, firmy, organizacje, itp.). Przepisy prawa wprowadzają żadnych ograniczeń w zakresie osób , które mogą być obdarowane, ale najczęściej darowizna dokonywana jest w ramach najbliższej rodziny.

Umowa darowizny – niezbędne elementy

Umowa darowizny powinna być wprawdzie zawarta w formie pisemnej, ale dla niektórych przedmiotów darowizny Kodeks Cywilny przewiduje obowiązkową formę aktu notarialnego. W formie aktu notarialnego musi być sporządzona umowa darowizny własności i użytkowania wieczystego nieruchomości oraz praw spółdzielczych. W każdej umowie darowizny powinny znaleźć się, takie elementy jak:

  • miejsce i datę sporządzenia umowy,
  • oznaczenie stron (imię i nazwisko oraz adres darczyńcy i obdarowanego oraz numery seryjne dowodów tożsamości),
  • oznaczenie przedmiotu darowizny oraz oświadczenie darczyńcy, że przedmiot jest jego własnością i nie jest przedmiotem zastawu, zabezpieczenia, tp.,
  • oświadczenie o darowiźnie i przyjęciu darowizny (darczyńca oświadcza, że przekazuje darowiznę, zaś obdarowany, że ją przyjmuje);
  • określenie daty wykonania darowizny (jeśli nie została przekazana jednocześnie z podpisaniem umowy);
  • wskazanie strony, która ponosi koszty zawarcia umowy;
  • standardowe postanowienia końcowe (ilość sporządzonych egzemplarzy, regulacja umowy przepisami kodeksu cywilnego);
  • podpisy stron.

Przedmiot umowy darowizny

Świadczenie na rzecz osoby obdarowanej może polegać przede wszystkim na:

  • przeniesieniu określonych praw z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego (np. prawa własności danej ruchomości lub nieruchomości);
  • zapłacie określonej sumy pieniężnej;
  • ustanowieniu pewnych praw majątkowych (np. służebności osobiste);
  • zwolnieniu obdarowanego z długu;
  • zniesieniu prawa obciążającego na rzecz należącą do obdarowanego

Opodatkowanie darowizny

Otrzymanie mieszkania, pieniędzy czy wartościowych przedmiotów może wiązać się z koniecznością zapłaty podatku od darowizny, którego wysokość zależy od wartości darowizny oraz przynależności darczyńcy i obdarowanego do poszczególnych grup podatkowych. Wysokość tego podatku wynosi od 3 do 20%. Prawo wyróżnia trzy grupy podatkowe, dla których zostały przewidziane pięcioletnie limity kwotowe:

I  grupa – małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (dziadkowie, pradziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie – 9637 złotych;

II grupa – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych – 7276 złotych;

III grupa – tzw. inni nabywcy –4902 zł.

Darowizny niższe od wskazanych wartości  są zwolnione z podatku od darowizny, a jeżeli są wyższe wówczas powstaje obowiązek zapłaty. Podatek liczy się od kwoty nadwyżki.

Całkowite zwolnienie z podatku od darowizny

Przepisy prawa przewidują możliwość całkowitego zwolnienia z podatku od darowizny członków najbliższej rodziny (małżonka, małżonkę, dzieci, wnuków, rodziców, dziadków, pasierba, pasierbicy, rodzeństwa, a nawet ojczyma i macochę) bez względu na wartość przedmiotu umowy, jeżeli nastąpi:

  • zgłoszenie otrzymanie darowizny do urzędu skarbowego w ciągu pół roku
  • udokumentowanie przekazania pieniędzy dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy lub na jego rachunek inny niż płatniczy, w banku bądź spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej, ewentualnie przekazem pocztowym.

Odwołanie darowizny

Kodeks Cywilny przewiduje również możliwość odwołania darowizny poprzez złożenie obdarowanemu w formie pisemnej oświadczenia woli o jej odwołaniu w przypadku:

  • rażącej niewdzięczności obdarowanego w stosunku do darczyńcy rozumianej jako działanie polegające na działaniu lub zaniechaniu (nieczynieniu) skierowane bezpośrednio lub pośrednio przeciw darczyńcy, (np. ciężkie naruszenie obowiązków rodzinnych, uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego), chyba że darczyńca wybaczył przebaczył obdarowanemu;
  • niedostatku darczyńcy (w wyniku ciężkiej choroby, konieczności zwiększenia alimentów na dzieci, utraty racy), a pogorszenie sytuacji majątkowej darczyńcy nastąpiło po zawarciu umowy darowizny, a umowa nie została jeszcze wykonana.

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *